काही कामा निमित्त हायकोर्टात गेलो होतो. कोर्टात लोक का जातात? असा  प्रश्न मला लहानपणी पडायचा . पण मी तसा प्रश्न कोणाला विचारु शकलो नाहीझाले . आता कोर्टात माझ्याच कामासाठी आल्यावर आणी माझ्या प्रकरणाचा नंबर येईपर्यंत इतर दाव्याच्या संदर्भात जे कानावर पडते त्यामुळे मन अस्वस्थ झाले होते. कोणाला कामावरून काढून टाकल म्हणून , कोणी आपल्या पत्नीला घटस्फोट देवूनही पोटगी दिली नाही म्हणून कोणी पैसे भरूनही घराचा ताबा दिला नाही म्हणून  तर कोणी नवरा पत्नीला , पत्नीचा दर्जा देत नाही म्हणून. दावा चालवणारे वकील आपल्या आशिलाची बाजू प्रभावीपणे मांडता यावी म्हणून स्व;तासमोर कागदपत्रांच्या फाईलना रंगीत मार्कर  लावून या पानांशी पुन्हा पुन्हा रियाज केल्याप्रमाणे थांबत होते.आपला नंबर आल्यावर,फिर्यादी पक्षकारावर कस तुटुन पडायचं ह्याची ती मनात रिहर्सल होती.मला त्या दृष्याची गंमत ही वाटत होती आणी अस्वस्थपणाही. जर एखादा वकील एखादी केस हरला तर त्याची मानसिक स्थिती काय असेल ? पक्षकार त्याला ठरलेले पेंसे देइल का?पक्षकाराचे त्या वकिला विषयी काय मत होईल?केस हातून गेल्यावर वकीलाचा आत्मविश्वास डळमळीत तर होणार नाही ना? की माझ्या बापाचं काय गेल ? असा विचार त्याच्या मनात येईल.आपली तयारी कमी  पडली ह्याची खंत त्याला वाटेल का?


कितीतरी प्रश्न ,माझ्या मनाला चाटून गेले. त्या प्रशांना नीच मला घाम फुटला . त्या काळ्या डागल्या खाली किती विवंचना दडली आहे हे फक्त त्यालाच माहिती . कधी कधी तासनं  तास  बसूनही प्रकरण पुकारले गेलेच नाही तर वेळ वाया गेल्याने येणारी अगतिकता त्याच्या आशिलाला कळत असेल का?  आपली तयारी कमी पडली ह्यची खंत त्याला वाटेल का ?आपल्या अशीलासाठी खोट  बोलाव लागल किंवा फसवाव लागल तर त्याच मन त्याला खात असेल का ?एखाद्या अशीलाची बाजू मांडतांना त्याचा रक्तदाब वाढत नसेल ना ?अचानक प्रकृती बिघडली तर त्यांना कोण मदत करत असेल ? फिर्यादीचा  वकील आणि पक्षकाराचा वकील ह्यांचे संबंध कसे असतील ?दोन्ही वकील आपल्या अशिलाचा खिसा नित कप्ता यावा या करिता कोणती नीती वापरात असतील ? वकील अशीलाची बाजू मांडतांना सत्य बोलण्याचा आग्रह समोरच्या माणसाला करताना स्वतः तो  तत्व पाळू शकेल का ? कितीतरी प्रश्न मनात पिंगा घालत होते .
ह्या प्रश्नांची उत्तरे मिळणार नाही हे माहित असूनही मन उगाचच धावत होत.माझ्या सहकाऱ्याची केस यायला अवकाश होता.माझा  नंबर येई पर्यंत दुसर तिथे अन्य कामही नव्हते . त्या थंड जागेत नुसतेच बसून झोप येत होती.वकिलांचे युक्तिवाद ऐकुनच बहुदा झोप येत होती भल्या माणसान कोर्टाची पायरी चढू नये अस म्हणतात, ते का? ते तिथ मला समजल कोणाची  केस सात वर्ष तर कोणाची केस तेरा वर्ष कोर्टात चलू होती . न्याय मिळण दूर कोर्टाच्या पाय-या   झीझवून गाठीशी असलेले चार पैसे , हक्काचं घर  वकिलाच्या फी पोटी गायब झाल होत क़धि तरी अंध देवतेला जाग येईल, गेलेलं वैभव परत मिळेल ह्या आशेवर माणूस कोर्टाची पायरी चढत होता. न्यायाला उशीर म्हणजे न्यायाला नकार हे गुळगुळीत वाक्य नाही याची कल्पना तिथ आली. पैसेवाला आपल्याला न्या मिळेल ह्याची व्यवस्था करू शकतो किंबहुना त्याच्या बाजूने न्याय लाऊन देणारे कायद्याचे पालक तयार   असतात पण सामान्य माणसाचे काय ?


न्याय व्यवस्था श्रीमन्तानची बटिक आहे म्हटलं तर खोट आहे का? सामान्य लोकांना अभिव्यक्ती स्वातंत्र नाकारले जाते. त्याचा आवाज कुणापर्यंत पोचत नाही . सामान्य माणसाला न्याय  न्यायव्यवस्था देवू शकेल का? हाच खरा प्रश्न आहे ?कोणाच्या भावना दुखावतील आणि त्या बद्दल कोणाला शिक्षा होईल ह्याचा नेम नाही . न्यायदानाच्या ठोकळेबाज पद्धतीन,गुन्हेगार आहे हे माहित असूनही पुराव्या अभावी शिक्षा न्यायालय देवू शकत नाही . योग्य न्याय देता  आला नाही म्हणून न्यायाधीशांना दुख होत असेल का ? ज्याच्याकडे धन नाही त्याला न्याय मिळू शकत नाही. मिळालाच तर तो ऐकण्यापुर्वी त्यने जगाचा निरोप घेतलेला असतो .
गरीब माणसाच्या र्हीदायाची स्पंदन त्या न्याय देवतेला  का दिसत नाही ? कि हे सारे दिसू नये म्हणून गांधारी सारखे तिने डोळे मिटून अंध असल्याची  भूमिका वठवली आहे ? गरिबासाठी न्याय देणार कोण हाच खरा प्रश्न आहे ? 

Tags:

32 Comments

  1. Howdy this is kinda of off topic but I was wanting to know if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
    I’m starting a blog soon but have no coding skills so I wanted to get advice from someone with
    experience. Any help would be enormously appreciated!

  2. Wow! This blog looks exactly like my old one! It’s on a completely different topic but
    it has pretty much the same layout and design. Great choice of colors!

  3. I need to to thank you for thiis very good reаd!!
    I ɑbsoilutely oveɗ eνery little bit of it. I have got you saved as a favorite to check oout new thіngss you post…

  4. Hey would you mind sharing which blog platform you’re working with?

    I’m looking to start my own blog in the near future but I’m having a difficult
    time choosing between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.
    The reason I ask is because your layout seems different
    then most blogs and I’m looking for something completely unique.
    P.S Sorry for getting off-topic but I had to ask!

  5. With havin so much written content do you ever run into any issues of plagorism or copyright violation? My website has a
    lot of unique content I’ve either created myself or outsourced but it appears a lot of it is popping it up all over
    the web without my authorization. Do you know any solutions
    to help reduce content from being ripped off? I’d certainly appreciate it.

  6. Howdy would you mind stating which blog platform you’re using?
    I’m planning to start my own blog soon but
    I’m having a difficult time choosing between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.
    The reason I ask is because your layout seems different then most blogs and I’m looking for something completely unique.
    P.S My apologies for being off-topic but I had to ask!

  7. grеat issues altogether, yоu just won a brand neᴡ
    reader. What may you recommend in regards to yor submit
    that үou made some days in the past? Any positive?

  8. Hello there, You have done an incredible job. I’ll definitely digg it
    and personally suggest to my friends. I’m confident they will be benefited from this web site.

  9. Wⲟah! I’m really loving the template/theme of һis site. It’s simple, yet
    effective. A lot of times it’s diffiϲult tto get that “perfect balance” between superb usability and visual appeal.
    I must say you’ve done a awesome job with this.
    Also, the blog loaqds super qyicқ foг me
    on Firefox. Outstanding Blog!

  10. It is appropriate time to make some plans for the future and it is
    time to be happy. I’ve read this post and if I could I want to suggest you few interesting things or tips.
    Maybe you can write next articles referring to this article.
    I wish to read more things about it!

  11. What’s up i am kavin, its my first occasion to commenting anywhere,
    when i read this piece of writing i thought i could also make comment due to this sensible piece of writing.

  12. When I initially commented I clicked the “Notify me when new comments are added” checkbox and
    now each time a comment is added I get four emails with the same comment.
    Is there any way you can remove me from that service? Thank you!

  13. It’s really very complicated in this active life to listen news on Television, so I just use web
    for that reason, and take the newest news.

  14. Good site you have here.. It’s difficult to find excellent writing like yours
    these days. I seriously appreciate people like you! Take care!!

  15. After I initially left a comment I seem to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and from
    now on each time a comment is added I recieve four emails with the
    same comment. Perhaps there is an easy method you are able to remove me from
    that service? Appreciate it!

  16. Maցnificent items from you, man. І’ve remember
    your stuff prioг to and you are just ttoo excellent. Ӏ actuаlly like what you have acqսіred right here, certainly lie what уou are statgіng annd
    the wɑy during which you are saying it. You’re making
    it enjoyable and you still carе for to keep it sensible.
    I cant ԝait to read far more from you. That is reawlly a wonderful website.

  17. I take pleasure in, result in I discovered exactly what I
    used to be looking for. You’ve ended my four day lengthy hunt!
    God Bless you man. Have a nice day. Bye

  18. Cаn I simply just say whɑt a relief to find an individuɑl who
    actually knoes ԝhat they’re talking aЬout online.
    Youu certainly realize how to bring aan issue to liɡht and make it important.
    A lot more people ought to read this аnd understand this side of your story.
    I was surpriѕed you are not more populaг since you surely have the gift.

  19. An impressive share! I have just forwarded this onto
    a colleague who has been doing a little homework
    on this. And he actually bought me dinner simply because I discovered it
    for him… lol. So let me reword this…. Thanks for
    the meal!! But yeah, thanks for spending some time to discuss
    this subject here on your website.

  20. Have you ever thought about including a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is important and all. However just imagine if you added
    some great images or videos to give your posts
    more, “pop”! Your content is excellent but with
    pics and videos, this blog could undeniably be one of the greatest in its niche.
    Terrific blog!

  21. Good blog you have here.. It’s difficult to
    find high quality writing like yours nowadays. I truly appreciate people like you!
    Take care!!

  22. Thank you for the auspicious writeup. It actually was once a leisure account it.
    Glance complicated to more introduced agreeable
    from you! However, how could we keep in touch?

Comments are closed.